Dane osobowe
Izabela Tarłowska, prawniczka w Zespole Prawa Własności Intelektualnej i Nowych Technologii kancelarii Dentons

Czy mogę zniknąć z wyszukiwarki internetowej?

Nasze dane osobowe to nie tylko te zawarte w dowodzie osobistym czy karcie płatniczej, ale również te, które udostępniamy w Internecie, które są gromadzone i przetwarzane między innymi przez wyszukiwarki internetowe czy portale społecznościowe. Dostęp do części naszych danych może mieć wobec tego każdy, kto wpisze w wyszukiwarce nasze imię i nazwisko. Z racji tego, że zdecydowana większość osób ufa treściom pozyskanym przez Internet, kontrolowanie swojej prywatności, wizerunku i jego wiarygodności online jest istotne. W końcu każdy z nas ma prawo kontrolować swoją prywatność w Internecie.

Czy wiesz, że masz prawo do bycia zapomnianym?

Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, powszechnie znane jako RODO, zawiera przepisy regulujące przetwarzanie danych i określa prawa, jakie przysługują nam w związku z przetwarzaniem naszych danych osobowych. Jednym z nich jest prawo do usunięcia danych, czyli „prawo do bycia zapomnianym”. Umożliwia ono osobie, której dane dotyczą, żądania od administratora niezwłocznego usunięcia danych, a administrator jest zobowiązany, w określonych sytuacjach, usunąć nasze dane.

Kiedy mogę domagać się usunięcia moich danych?

RODO wskazuje, że usunięte mogą zastać dane, w sytuacji, gdy:

  • dane nie są już niezbędne do celów, w których zostały zebrane
  • osoba, której dane dotyczą, cofnęła zgodę, na której opiera się przetwarzanie i nie ma innej podstawy prawnej przetwarzania
  • osoba, której dane dotyczą, wnosi sprzeciw ze względu na swoją szczególną sytuację wobec przetwarzania lub osoba, której dane dotyczą, wnosi sprzeciw wobec przetwarzania w celach marketingu bezpośredniego
  • dane osobowe były przetwarzane niezgodnie z prawem
  • dane osobowe muszą zostać usunięte w celu wywiązania się z obowiązku prawnego przewidzianego w prawie Unii lub prawie państwa członkowskiego, któremu podlega administrator
  • dane osobowe zostały przekazane administratorowi w związku z oferowaniem usług społeczeństwa informacyjnego przez podmiot określany jako dziecko (w zależności od państwa członkowskiego będzie to osoba poniżej 16 lub 13 roku życia).

Oznacza to, że nie wszystkie prośby o usunięcie danych z Internetu będą pozytywnie rozpatrywane i automatycznie wykonywane. Zbyt powszechne i bezwarunkowe stosowanie prawa do bycia zapomnianym mogłoby mieć charakter ograniczający wolność wypowiedzi, bądź skutkować manipulacją prawdy czy ucieczką od przeszłości przez niektóre osoby. W związku z ochroną pozostałych praw człowieka i obywatela, pewne dane, przykładowo, kontrowersyjne wypowiedzi polityków, nie będą mogły zostać usunięte, jeżeli zachowanie ich w sieci będzie leżało w interesie publicznym.

Nie będą więc usuwane treści, które służą do korzystania z prawa do wolności wypowiedzi i dostępu do informacji oraz dane, do których dostęp leży w interesie publicznym w dziedzinie zdrowia publicznego, jak i dane służące do wywiązania się z prawnego obowiązku wymagającego przetwarzania na mocy prawa, któremu podlega administrator. Ponadto, usunięcie danych potrzebnych do ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń, czy zbieranych do celów archiwalnych, badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych również nie będzie możliwe.

Jak chronić prywatność w Internecie?

Czy wiesz, że oprócz danych, które udostępniasz w Internecie, monitorowana i analizowana jest również Twoja aktywność? Informacje dotyczące Twoich preferencji i zachowań online są gromadzone i przetwarzane między innymi dzięki plikom cookies. Ważne jest, aby świadomie i odpowiedzialnie poruszać się w świecie, w którym cały czas udostępniamy swoje dane. Nie zapominajmy więc o ochronie danych osobowych i prywatności, do której wszyscy mamy prawo.

Czym są cookies?

Pliki cookies (tzw. ciasteczka) to niewielkie pliki tekstowe, przechowywane przez serwis internetowy na naszym komputerze lub urządzeniu przenośnym. Pliki cookies zawierające informacje dotyczące preferencji użytkownika pozwalają stronie internetowej funkcjonować o wiele sprawniej, w sposób bardziej mu przyjazny. Umożliwiają zapamiętywanie informacji takich jak: zawartość koszyka, preferowany język strony, odwiedzane podstrony oraz informację czy dany użytkownik odwiedzał już stronę, jakie preferuje treści czy strony.

Możliwość umieszczania plików cookies na urządzeniach uzależniona jest od tego, czy użytkownik świadomie wyrazi na to zgodę oraz czy przed jej udzieleniem otrzyma wystraczające informacje dotyczące tego, w jaki sposób przetwarzane będą dotyczące go dane.

Zgoda musi być:

  • udzielona w sposób wyraźny i świadomy, np. przez wybranie „tak" w odpowiedzi na jasne pytanie typu „tak / nie" na stronie internetowej
  • poinformowania, czyli strona powinna zawierać informacje wskazującej użytkownikowi kto, w jaki sposób, w jakim celu i przez jaki czas będzie przetwarzał zebrane dane
  • dobrowolna, to znaczy, że użytkownik musi mieć możliwość wyrażenia zgody na przetwarzanie danych w poszczególnych celach, a udzielnie zgoda lub jej brak nie powinien wpływać na dostęp do strony internetowej
  • możliwa do wycofania, czyli administrator musi zapewnić dostęp do ustawień dotyczących plików cookie nawet po wyrażeniu zgody oraz umożliwić opcję wycofania zgody, bez negatywnych konsekwencji dla użytkownika (np. uniemożliwiania dostępu do strony).

Warto jednak zwrócić uwagę, że nie wszystkie pliki cookie wymagają zgody, np. te wykorzystywane jedynie w celu wykonania lub ułatwiania transmisji komunikatu, lub cookies konieczne do zrealizowania usługi online, z której usiłujesz skorzystać, jak np. cookies niezbędne do wypełniania e-formularzy czy zakupów online.